Մաքսային ձևակերպումների ավարտը և բեռի բացթողումը դեռ չեն նշանակում, որ մաքսային գործընթացն ամբողջությամբ փակված է։ Մաքսային մարմիններն իրավունք ունեն ապրանքների բացթողումից հետո 3 տարվա ընթացքում իրականացնել հետբացթողումային մաքսային ստուգումներ՝ պարզելու համար, թե որքանով են ճիշտ հայտարարագրվել ապրանքները և արդյոք հարկերը լիարժեք են վճարվել։
ԵՏՄ մաքսային օրենսգրքի համաձայն՝ հետբացթողումային ստուգումները լինում են երկու հիմնական տեսակի՝ Կամերալ (ստուգում տեղում) և Արտագնա (ստուգում տնտեսվարողի մոտ)։
Ահա թե ինչպես են դրանք իրականացվում և ինչով են տարբերվում։
1. Կամերալ մաքսային ստուգում (Камеральная проверка)
Կամերալ ստուգումը հետբացթողումային հսկողության ամենատարածված ձևն է։ Այն իրականացվում է առանց տնտեսվարողի գրասենյակ կամ պահեստ այցելելու:
- Ինչպե՞ս է ընթանում. Մաքսային տեսուչն իր աշխատասենյակում ուսումնասիրում է Ձեր ներկայացրած մաքսային հայտարարագրերը, էլեկտրոնային համակարգի տվյալները և համադրում դրանք այլ բազաների հետ։
- Փաստաթղթերի հարցում. Եթե տեսուչը կասկածներ կամ անհամապատասխանություններ է հայտնաբերում (օրինակ՝ ինվոյսի ցածր գին, կասկածելի ԱՏԳ ԱԱ ծածկագիր), նա տնտեսվարողին պաշտոնական հարցում է ուղարկում։
- Տնտեսվարողի պարտականությունը. Հարցումը ստանալուց հետո Դուք պարտավոր եք սահմանված ժամկետում (սովորաբար 10-ից 15 աշխատանքային օր) մաքսատուն ներկայացնել պահանջվող փաստաթղթերը (բանկային փոխանցումներ, պայմանագրեր, տրանսպորտային հաշիվներ, գործարանի անձնագրեր)։
- Պարբերականությունը. Կամերալ ստուգումների քանակի սահմանափակում չկա. մաքսայինը կարող է այն իրականացնել այնքան ժամանակ, քանի դեռ առկա են ռիսկեր։
2. Արտագնա մաքսային ստուգում (Выездная проверка)
Արտագնա ստուգումը ավելի խորքային և լուրջ գործընթաց է։ Այն իրականացվում է անմիջապես տնտեսվարողի գտնվելու վայրում (գրասենյակ, պահեստներ, արտադրամաս)։
- Ինչպե՞ս է ընթանում. Մաքսային մարմնի ղեկավարի որոշման հիման վրա ստուգող խումբն այցելում է Ձեր ընկերություն։ Նրանք իրավունք ունեն մուտք գործել Ձեր տարածքներ, զննել ապրանքները (եթե դրանք դեռ պահեստում են), ստուգել հաշվապահական ծրագրերը (օրինակ՝ 1C, QuickBooks) և բնօրինակ փաստաթղթերը։
- Տեսակները. * Պլանային. Իրականացվում է նախապես կազմված ժամանակացույցով (ոչ ավել, քան տարին 1 անգամ նույն ընկերության համար)։
• Արտահերթ. Իրականացվում է այն դեպքում, երբ կամերալ ստուգման ժամանակ հայտնաբերվել են լուրջ խախտումներ, կամ ստացվել է օպերատիվ տեղեկատվություն, որ ապրանքները մաքսանենգ են կամ սխալ են ձևակերպվել։
- Ժամկետները. Արտագնա ստուգումը չպետք է տևի ավելի քան 2 ամիս (բացառիկ դեպքերում կարող է երկարաձգվել ևս 1 ամսով)։
Ի՞նչ են փնտրում հետբացթողումային ստուգման ժամանակ
Մաքսային մարմինների հիմնական թիրախներն են.
- Մաքսային արժեքի նվազեցում. Արդյո՞ք ինվոյսում նշված գինը համապատասխանում է իրականում արտասահմանյան գործընկերոջը փոխանցված գումարին։
- ԱՏԳ ԱԱ (HS Code) սխալ կոդավորում. Արդյո՞ք ապրանքը միտումնավոր չի ձևակերպվել այլ կոդով՝ ավելի ցածր մաքսատուրք կամ 0% ԱԱՀ վճարելու համար։
- Ծագման երկրի կեղծում. Արդյո՞ք արտոնյալ պայմաններով (օրինակ՝ Սերտիֆիկատ Ա-ով) բերված ապրանքն իրականում ծագել է այդ երկրում։
Ինչպե՞ս պաշտպանվել տուգանքներից
Հետբացթողումային ստուգումների ժամանակ ցանկացած անճշտություն կարող է հանգեցնել հարկերի վերահաշվարկի, տույժերի և տուգանքների։ Ռիսկերը նվազեցնելու համար.
- Պահպանեք ներմուծման հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը, բանկային քաղվածքները և նամակագրությունները առնվազն 3 տարի։
- Մաքսայինից պաշտոնական հարցում ստանալիս կամ ստուգման մասին ծանուցվելիս՝ մի՛ փորձեք հարցերը լուծել ինքնուրույն։
Շտապ խորհրդատվության համար. Եթե Ձեր ընկերությունում սկսվել է կամերալ կամ արտագնա մաքսային ստուգում, և Ձեզ անհրաժեշտ է փորձառու մասնագետների իրավաբանական աջակցություն, անմիջապես զանգահարեք մաքսային բրոքերի միասնական հեռախոսահամարով՝ 011 60 60 60։ Brokers.am-ի մասնագետները կօգնեն ճիշտ պատրաստել փաստաթղթերի փաթեթը և կպաշտպանեն Ձեր շահերը մաքսային մարմիններում։
