Հայաստանում ֆիզիկական անձանց եկամուտների համատարած հայտարարագրման համակարգի ներդրմամբ քաղաքացիների համար առաջացել է նոր հարկային պարտավորություն։ Գործընթացն իրականացվում է բացառապես էլեկտրոնային եղանակով՝ Պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) հատուկ հարթակի միջոցով։

Որպեսզի գործընթացը Ձեզ համար լինի պարզ և հասկանալի, ներկայացնում ենք հայտարարագիրը լրացնելու հիմնական քայլերն ու կարևոր նրբությունները։

Քայլ 1. Էլեկտրոնային նույնականացում և ստորագրություն

Համակարգ մուտք գործելու և պատրաստի հայտարարագիրը վավերացնելու համար Ձեզ անհրաժեշտ է ունենալ ակտիվ էլեկտրոնային ստորագրություն։ Դրա համար կա երկու տարբերակ.

• Բջջային նույնականացում (Mobile ID / mID). Ամենահարմար տարբերակն է։ Պետք է մեկ անգամ մոտենալ Ձեր բջջային օպերատորի սպասարկման կենտրոն (նույնականացման քարտով), ստանալ հատուկ SIM քարտ և ակտիվացնել էլեկտրոնային ստորագրությունը։
  
• Նույնականացման քարտ (eID) և ընթերցող սարք. Եթե ունեք չիպով նույնականացման քարտ և հիշում եք դրա PIN/PUK կոդերը, կարող եք համակարգչին միացնել ID քարտեր կարդացող սարքը (Card Reader) և վավերացումն անցնել դրանով։
  

Քայլ 2. Մուտք «Self Portal» հարթակ

• Անցեք ՊԵԿ-ի Ֆիզիկական անձանց էլեկտրոնային ծառայությունների միասնական համակարգ՝ self-portal.taxservice.am կայք (կամ օգտագործեք համանուն բջջային հավելվածը)։
  
• Մուտք գործեք համակարգ Ձեր էլեկտրոնային ստորագրության (Mobile ID կամ eID) միջոցով։
  
• Եթե նախկինում երբևէ չեք ունեցել ՀՎՀՀ (Հարկ վճարողի հաշվառման համար), համակարգը Ձեր անձնական տվյալների հիման վրա ավտոմատ կգեներացնի Ձեր ՀՎՀՀ-ն։
  

Քայլ 3. Տվյալների ստուգում և լրացուցիչ եկամուտների հայտարարագրում

ՊԵԿ համակարգի գլխավոր առավելությունն այն է, որ այն նախապես լրացված է պետությանը հայտնի տվյալներով.

• Ինքնաշխատ տվյալներ. Այն եկամուտները, որոնք Դուք ստացել եք որպես վարձու աշխատող (աշխատավարձ) կամ քաղաքացիաիրավական պայմանագրերով (ՔԱՊ), և որոնցից գործատուն արդեն պահել ու վճարել է հարկերը, ավտոմատ արտացոլված կլինեն Ձեր հայտարարագրում։ Դուք պարզապես պետք է ստուգեք դրանց ճշտությունը։
  
• Լրացուցիչ եկամուտներ. Դուք ինքներդ պետք է ידով ավելացնեք այն եկամուտները, որոնք ստացել եք ոչ հարկային գործակալներից կամ արտերկրից (օրինակ՝ գույքի վարձակալությունից ստացված գումարներ, արտասահմանյան ընկերություններից ստացված հոնորարներ կամ հեռավար աշխատանքի վարձատրություն)։
  

Քայլ 4. Սոցիալական ծախսերի (կրեդիտների) ներկայացում

Հայտարարագիրը լրացնելիս Դուք հնարավորություն ունեք հետ ստանալու Ձեր վճարած եկամտային հարկի մի մասը, եթե ունեցել եք պետության կողմից սահմանված սոցիալական ծախսեր։ Դրանք ներառում են.

• Առողջապահություն. Ձեր կամ Ձեր ընտանիքի անդամների (ամուսին, ծնող, զավակ) բժշկական ապահովագրության կամ բժշկական ծառայությունների ծախսերը։
  
• Կրթություն. Ուսման վարձի փոխհատուցում Ձեր կամ Ձեր երեխաների համար։
  

Համակարգի համապատասխան բաժնում անհրաժեշտ է կցել կատարված վճարումների հիմքերը և հաշիվ-ապրանքագրերը։

Քայլ 5. Հաշվարկ և հայտարարագրի ուղարկում

Բոլոր տվյալները լրացնելուց հետո սեղմեք «Հաշվարկել» կոճակը։ Համակարգը ցույց կտա վերջնական պատկերը՝ արդյո՞ք ունեք լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկային պարտավորություն, թե՞ ընդհակառակը՝ պետությունն է Ձեզ գումար վերադարձնելու (սոցիալական ծախսերի գծով)։ Տվյալների ճշտությունը ևս մեկ անգամ ստուգելուց հետո սեղմեք «Ստորագրել և ուղարկել»։

Կարևոր հիշեցում ժամկետների մասով. Յուրաքանչյուր տարվա եկամուտների հաշվետվությունը պետք է ներկայացվի հաջորդող տարվա ընթացքում՝ սահմանված վերջնաժամկետներին համապատասխան։ Օրինակ՝ 2025 թվականի եկամուտների հայտարարագիրը ներկայացվում է մինչև 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ը։ Ժամկետները բաց թողնելը կամ սխալ տվյալներ ներկայացնելը կարող է առաջացնել տուգանքներ։