Ցանկացած ներմուծողի համար ամենացանկալի սցենարը բեռը սեփական ինվոյսի (հաշիվ-ապրանքագրի) գնով մաքսազերծելն է: Մաքսային օրենսդրության մեջ սա կոչվում է 1-ին մեթոդ կամ «Գործարքի գնի մեթոդ»: Սակայն պրակտիկայում տնտեսվարողները հաճախ են լսում տեսուչի հետևյալ խոսքերը. «Ձեր գինը ցածր է մեր բազայից, անցնում ենք հսկիչ գնով կամ ճշգրտմամբ (КТС)»:

Մաքսային մարմիններն իրավունք չունեն հենց այնպես մերժել 1-ին մեթոդը միայն այն պատճառով, որ Ձեր գինը ցածր է իրենց ներքին տեղեկատվական համակարգի գներից: Մերժման իրական պատճառը փաստաթղթերի թերությունն է կամ գործարքի թափանցիկության պակասը:
Ահա փաստաթղթերի այն «երկաթյա» փաթեթը, որը ներկայացնելու դեպքում մաքսային տեսուչը պարզապես իրավական հիմք չի ունենա մերժելու Ձեր հայտարարագրած արժեքը:

1. Բազային (Պարտադիր) փաստաթղթեր
Այս թղթերը հիմքն են, բայց միայն սրանցով 1-ին մեթոդը պահելը դժվար է, եթե գինն իրոք շատ ցածր է.

• Միջազգային առևտրային պայմանագիր (Contract). Բոլոր հավելվածներով (Specification):
  
• Ինվոյս (Commercial Invoice). Ապրանքի հստակ նկարագրությամբ, քանակով և արժեքով:
  
• Տրանսպորտային բեռնագիր. CMR (ավտոմոբիլայինի դեպքում) կամ Bill of Lading (ծովայինի դեպքում):
  

2. Ֆինանսական թափանցիկության փաստաթղթեր (Ամենակարևոր կռվանը)
Մաքսայինին պետք է ապացուցել, որ Ինվոյսում նշված գումարը իրականում վճարվել է կամ ենթակա է վճարման՝ ըստ պայմանագրի.

• Բանկային փոխանցման հանձնարարական (SWIFT). Սա ամենաուժեղ ապացույցն է: Եթե Դուք արդեն վճարել եք ապրանքի համար, ներկայացրեք բանկի կնիքով SWIFT հաղորդագրությունը: Գումարը տեսուչի աչքի առաջ պետք է կոպեկ առ կոպեկ համընկնի ինվոյսի հետ:
  
• Բանկային քաղվածք (Bank Statement). Ցույց է տալիս, որ Ձեր հաշվից տվյալ գումարը ելք է եղել հօգուտ արտասահմանյան գործընկերոջ:
  

3. Ծագման երկրի և տրանսպորտային լրացուցիչ ապացույցներ
Եթե ապրանքը գնվել է գործարանից, բայց մաքսայինը դեռ կասկածում է, ներկայացրեք.

• Արտահանման մաքսային հայտարարագիր (օրինակ՝ EX-1 Եվրոպայից բերելիս). Սա ուղարկող երկրի (ԱՄՆ, Եվրոպա, Չինաստան) մաքսատանը հաստատված թուղթն է: Տեսուչը գիտի՝ արտերկրում գինը կեղծելը քրեական հանցագործություն է, ուստի EX-1-ի առկայությունը հաճախ փակում է բոլոր հարցերը:
  
• Արտադրողի պաշտոնական Պրայս-լիստը (Price List). Վավերացված գործարանի կողմից կամ վերցված նրանց պաշտոնական կայքից, որը հաստատում է, որ այդ գինը հասանելի է բոլորի համար:
  
• Տրանսպորտային ծախսերի ինվոյս. Եթե ըստ Ինկոտերմսի (օրինակ՝ EXW կամ FOB) տրանսպորտը Դուք եք վճարել, ապա տրանսպորտային ընկերության հաշիվը պետք է կցվի, որպեսզի այդ ծախսը ճիշտ ներառվի մաքսային արժեքի մեջ (ДТС):
  

Ինչպե՞ս վարվել, եթե տեսուչը, միևնույն է, փորձում է մերժել

Եթե բոլոր փաստաթղթերը կան, բայց մաքսայինը պնդում է ճշգրտումը, Դուք ունեք օրինական իրավունք՝ բեռը բաց թողնել «Գրավի դեպոզիտով»: Դուք վճարում եք իրենց պահանջած բարձր հարկը որպես դեպոզիտ, վերցնում եք բեռը, և 30 օրվա ընթացքում մաքսայինին ներկայացնում եք լրացուցիչ ապացույցներ (օրինակ՝ հաշվապահական ձևակերպումները, որ ապրանքը մուտքագրվել է Ձեր պահեստ հենց ցածր գնով): Փաստաթղթերի ճիշտ լինելու դեպքում պետությունը պարտավոր է սառեցված գումարը հետ վերադարձնել Ձեր հաշվին:

Նախապատրաստվեք մաքսազերծմանը նախապես
Փաստաթղթերի փաթեթի կատարյալ լինելը Ձեր բիզնեսը կլիցքաթափի անկանխատեսելի ծախսերից: Brokers.am հարթակում Դուք կարող եք գտնել փորձառու և արտոնագրված մաքսային բրոքերների, ովքեր նախքան բեռի տերմինալ հասնելը կուսումնասիրեն Ձեր փաստաթղթերի փաթեթը, կօգնեն հավաքել բացակայող ապացույցները և հաջողությամբ կպաշտպանեն 1-ին մեթոդը մաքսատանը: